Pengurusan Sumber Nadir Bumi (REE) secara Lestari di Malaysia

Artikel ini mengupas isu perlombongan unsur nadir bumi (REE) di Malaysia, yang kini menjadi perhatian sebagai sumber ekonomi strategik baharu. Dengan kawasan seluas lebih 1.2 juta hektar yang mengandungi potensi REE, ia dilihat sebagai peluang besar untuk pembangunan ekonomi negara. Namun, persoalan utama yang diketengahkan adalah bagaimana sumber ini dapat diterokai secara lestari tanpa mengorbankan keseimbangan alam sekitar dan kesejahteraan masyarakat.

Prof. Emeritus Datuk Dr. Ibrahim Komoo, seorang pakar dalam bidang kelestarian pembangunan, menegaskan bahawa pengurusan sumber REE memerlukan pendekatan yang bijaksana dan berasaskan teknologi lestari. Beliau menyatakan bahawa sumber ini berpotensi untuk menentukan kekuatan ekonomi dan teknologi negara pada masa hadapan. Walau bagaimanapun, beliau mengingatkan bahawa REE tidak boleh dilombong secara sewenang-wenangnya tanpa mengambil kira impak jangka panjang terhadap alam sekitar dan generasi akan datang.

REE terletak di kawasan hutan dan bukit yang memainkan peranan penting sebagai ekosistem semula jadi. Oleh itu, sebarang aktiviti perlombongan yang tidak terkawal boleh menyebabkan kerosakan besar kepada kawasan ini. Menurut beliau, perlombongan REE perlu dilakukan secara berperingkat dengan pemantauan rapi untuk meminimumkan kesan buruk terhadap alam sekitar. Beliau turut menegaskan pentingnya memelihara kepentingan masyarakat setempat, termasuk warisan budaya dan kesihatan mereka.

Dalam artikel tersebut, beliau juga menyentuh mengenai risiko perlombongan haram yang berleluasa. Perlombongan haram bukan sahaja mencemarkan kawasan hutan dan tanah tetapi juga membawa risiko kesihatan dan keselamatan kepada masyarakat yang tinggal berhampiran kawasan tersebut. Ketiadaan penguatkuasaan yang berkesan membolehkan aktiviti ini terus berlaku, yang akhirnya membawa kepada kerosakan jangka panjang terhadap ekosistem dan kesejahteraan rakyat.

Sebagai langkah penyelesaian, beliau mencadangkan supaya kerajaan mempercepatkan penggubalan dan penguatkuasaan prosedur operasi standard (SOP) untuk perlombongan unsur nadir bumi bukan radioaktif (NR-REE). SOP ini bertujuan untuk memastikan semua aktiviti perlombongan dilakukan secara bertanggungjawab, dengan menitikberatkan aspek kelestarian alam sekitar dan kesejahteraan sosial.

Selain itu, beliau turut menyeru kepada pengurangan kerenah birokrasi dalam meluluskan projek berkaitan NR-REE. Kerenah birokrasi yang berlebihan boleh melambatkan pelaksanaan projek yang penting untuk pembangunan negara. Dalam masa yang sama, ia juga memberikan ruang kepada pihak tidak bertanggungjawab untuk menjalankan perlombongan haram. Oleh itu, beliau menggesa semua pihak berkepentingan untuk bekerjasama dalam mempercepatkan pelaksanaan dasar berkaitan REE.

Sementara itu, Prof. Madya Dr. Siti Suriawati Isa dari Universiti Putra Malaysia (UPM) turut memberikan pandangan mengenai isu ini. Beliau menekankan bahawa penggunaan jentera berat dalam aktiviti perlombongan boleh menyebabkan kemerosotan kualiti tanah dan kerosakan alam sekitar jika tidak dikawal dengan baik. Tambahan pula, kehadiran pekerja haram di kawasan perlombongan sering kali memberi kesan negatif kepada masyarakat setempat.

Dr. Siti Suriawati turut menyuarakan kebimbangan terhadap impak sosial yang dihadapi penduduk berhampiran kawasan perlombongan haram. Kehadiran pekerja haram bukan sahaja membebankan masyarakat dari segi keselamatan tetapi juga menjejaskan kesejahteraan komuniti setempat. Dalam hal ini, beliau menyeru agar pihak berkuasa memperketatkan kawalan dan pengawasan terhadap aktiviti perlombongan di kawasan-kawasan terlibat.

Kesimpulannya, perlombongan unsur nadir bumi (REE) di Malaysia mempunyai potensi besar untuk memberikan manfaat ekonomi yang signifikan kepada negara. Namun, aktiviti ini perlu dilaksanakan dengan strategi yang terancang dan lestari untuk memastikan sumber ini dapat dimanfaatkan secara optimum tanpa memudaratkan alam sekitar dan masyarakat.

Kerajaan, pakar industri, dan masyarakat perlu berganding bahu untuk memastikan perlombongan REE dilakukan secara bertanggungjawab. Dengan pelaksanaan SOP yang ketat, pengurangan kerenah birokrasi, dan pengawalan terhadap perlombongan haram, Malaysia dapat menjadi contoh negara yang berjaya mengimbangi pembangunan ekonomi dengan kelestarian alam sekitar. Penekanan terhadap teknologi perlombongan mesra alam serta penglibatan masyarakat setempat dalam perancangan pembangunan adalah kunci kepada kejayaan ini.

Tarikh Input: 07/01/2025 | Kemaskini: 07/01/2025 | faizfarhan